Hareket türü nedir?, Borç mu Alacak mı seçmeliyim?, Borç kaydı ne demek?, Borç veya Alacak hareket türünü neye göre seçmeliyim?
Hareket Türü: Borç / Alacak
ERP sisteminde Hareket Türü, cari hesaplarda yapılan işlemin borç mu yoksa alacak mı olduğunu belirleyen temel alandır. Bu seçim, cari bakiyenin doğru hesaplanması için kritik öneme sahiptir.
1. Hareket Türü Nedir?
- Borç → Cari hesabın yükümlülüğünü artırır. Müşteriye veya firmanın borcunu ifade eder.
- Alacak → Cari hesabın alacağını artırır. Müşteriden veya firmadan sizin ödeyeceğiniz tutarı ifade eder.
2. Borç Kaydı Ne Demek?
- Cari hesaba borç eklenmesi anlamına gelir.
- Örnek durumlar:
- Satıcıdan mal veya hizmet alındığında (alış faturası).
- Müşteriye yapılan ödeme.
- Nakit çıkışı (kasadan ödeme).
Örnek:
01.03.2026 tarihinde ARTIM TARP A.Ş.’ye 2.500 TL nakit ödeme yapıldı → Hareket Türü Borç seçilir.
3. Alacak Kaydı Ne Demek?
- Cari hesaba alacak eklenmesi anlamına gelir.
- Örnek durumlar:
- Müşteriye mal veya hizmet satıldığında (satış faturası).
- Müşteriden tahsilat yapıldığında.
- Nakit girişi (kasaya ödeme).
Örnek:
01.03.2026 tarihinde ARTIM TARP A.Ş.’den 5.000 TL tahsil edildi → Hareket Türü Alacak seçilir.
4. Borç / Alacak Seçimini Ne Belirler?
- İşlemin paranın yönüne göre seçilmesi gerekir:
- Para çıkışı → Borç
- Para girişi → Alacak
- Fatura türü de belirleyicidir:
- Alış faturası → Alacak
- Satış faturası → Borç
5. Örnek Karşılaştırma Tablosu
| Durum | Hareket Türü | Cari Etkisi |
|---|---|---|
| Müşteriye ödeme yapıldı | Borç | Cari borcu artar |
| Satıcıya ödeme yapıldı | Borç | Cari borcu artar |
| Müşteriden tahsilat yapıldı | Alacak | Cari alacağı artar |
| Satış faturası kesildi | Borç | Cari borcu artar |
| Alış faturası kaydedildi | Alacak | Cari alacağı artar |
6. Avantajları
- Doğru bakiye takibi → Borç ve alacak ayrımı sayesinde cari hesap bakiyesi doğru hesaplanır.
- Finansal kontrol → İşlemlerin yönü net olarak izlenir.
- Raporlama kolaylığı → Cari hesap ekstresi ve borç/alacak raporları doğru çıkar.
Önemli Not:
- Yanlış hareket türü seçilirse cari bakiyesi hatalı görünür.
- Hareket türü, işlem tarihi ve vade tarihi ile birlikte cari hesap raporlarında kritik rol oynar.
- Borç/alacak ayrımı, sadece muhasebe değil, nakit akışı yönetimi için de önemlidir.
Hareket türü seçimi görseli :